DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) یکی از اولین سرویسهایی است که هر کسی که وارد مسیر مدیریت زیرساخت ویندوزی میشود باید یاد بگیرد — بدون آن، مدیر شبکه مجبور است روی تکتک کامپیوترهای سازمان، آدرس IP را دستی تنظیم کند. در این آموزش، نصب و پیکربندی کامل آن روی Windows Server را قدمبهقدم با هم پیش میرویم.
قدم اول: نصب Role مربوط به DHCP
وارد Server Manager شوید، از منو Add Roles and Roles گزینهی Add Roles and Features را انتخاب کنید. در مرحلهی Server Roles، تیک DHCP Server را بزنید و مراحل نصب را تا انتها (Next تا Install) طی کنید. بعد از پایان نصب، یک آیکون هشدار زرد رنگ کنار DHCP در Server Manager میبینید — یعنی هنوز باید پیکربندی اولیه انجام شود.
قدم دوم: تکمیل پیکربندی اولیه (Post-Deployment Configuration)
روی همان هشدار زرد کلیک کنید و گزینهی Complete DHCP configuration را بزنید. در این مرحله باید یک اکانت با دسترسی مدیریتی روی Active Directory معرفی کنید (اگر روی دامنه هستید) تا سرور DHCP در Active Directory Authorize شود — این مرحله را نباید فراموش کنید، چون بدون Authorize شدن، سرور DHCP در شبکهی دامنهای پاسخگو نخواهد بود.
قدم سوم: ساخت یک Scope جدید
از DHCP Manager، روی نام سرور راستکلیک کرده و New Scope را انتخاب کنید. در ویزارد بازشده:
یک نام برای Scope وارد کنید (مثلاً «شبکه اصلی دفتر»).
محدودهی آدرس IP را مشخص کنید — مثلاً از 192.168.1.100 تا 192.168.1.200.
Subnet Mask را وارد کنید (معمولاً 255.255.255.0).
اگر لازم است، محدودهای از آدرسها را برای رزرو دستگاههای خاص (مثل پرینتر یا سرور) از این بازه Exclude کنید.
مدت زمان Lease (معمولاً ۸ روز برای شبکههای عادی) را تنظیم کنید.
قدم چهارم: تنظیم گزینههای شبکه (DHCP Options)
در همان ویزارد یا بعداً از داخل Scope Options، این موارد را حتماً تنظیم کنید:
Router (Default Gateway): آدرس IP روتر شبکه، مثلاً 192.168.1.1
DNS Servers: آدرس سرور یا سرورهای DNS سازمان
Domain Name: اگر روی دامنهی Active Directory هستید
قدم پنجم: فعالسازی Scope
در انتهای ویزارد، گزینهی Activate Scope را تیک بزنید. بدون این مرحله، Scope ساخته میشود ولی هیچ آدرسی توزیع نمیکند.
تست نهایی
روی یک کامپیوتر کلاینت، از خط فرمان دستور ipconfig /release و سپس ipconfig /renew را اجرا کنید. اگر همهچیز درست تنظیم شده باشد، کلاینت باید یک آدرس IP از همان بازهای که تعریف کردید دریافت کند.
نکتهی حرفهای: در شبکههای سازمانی واقعی، معمولاً دو سرور DHCP بهصورت Failover یا Split-Scope پیکربندی میشوند تا اگر یک سرور از دسترس خارج شد، سرویس توزیع IP قطع نشود — چیزی که در دورههای MCSA من با جزئیات کامل پوشش داده میشود.
وبلاگ