در آموزش Inter-VLAN Routing یاد گرفتیم که هر VLAN به یک Default Gateway نیاز دارد تا بتواند با VLANهای دیگر یا اینترنت ارتباط برقرار کند. ولی یک سوال مهم مطرح میشود: اگر آن روتر (یا آن یک اینترفیس) از کار بیفتد، چه اتفاقی میافتد؟ کل آن VLAN از دسترسی به بیرون خودش قطع میشود — یک Single Point of Failure خطرناک. HSRP (Hot Standby Router Protocol) دقیقاً برای حل همین مشکل طراحی شده.
HSRP دقیقاً چطور کار میکند؟
HSRP یک پروتکل اختصاصی سیسکو است که به دو یا چند روتر اجازه میدهد بهعنوان یک Gateway مجازی واحد عمل کنند. یک آدرس IP و آدرس MAC مجازی مشترک بین چند روتر تعریف میشود؛ کامپیوترهای کلاینت این آدرس مجازی را بهعنوان Default Gateway خود میشناسند — بدون اینکه بدانند در پشت صحنه، چند روتر فیزیکی وجود دارد. در هر لحظه، یکی از روترها نقش Active (پاسخدهندهی واقعی ترافیک) را دارد و دیگری Standby (آمادهباش) است. اگر روتر Active از کار بیفتد، روتر Standby در عرض چند ثانیه خودش را Active اعلام میکند — کاملاً شفاف و بدون نیاز به تغییر هیچ تنظیمی روی کامپیوترهای کلاینت.
سناریوی این آموزش
فرض کنید دو روتر (R1 و R2) هر دو به همان سوییچ و همان VLAN وصل هستند، و میخواهیم یک Gateway مجازی مشترک با آدرس 192.168.1.1 برایشان بسازیم.
قدم اول: پیکربندی HSRP روی R1 (روتر اصلی)
enable
configure terminal
interface fastEthernet 0/0
ip address 192.168.1.2 255.255.255.0
standby 1 ip 192.168.1.1
standby 1 priority 110
standby 1 preempt
exit
standby 1 ip یعنی آدرس مجازی مشترک Gateway چیست. standby 1 priority 110 مشخص میکند این روتر باید Active باشد (عدد پیشفرض ۱۰۰ است؛ عدد بزرگتر یعنی اولویت بالاتر برای Active شدن). standby 1 preempt یعنی اگر این روتر بعد از یک خرابی دوباره سالم شد، نقش Active را پس بگیرد.
قدم دوم: پیکربندی HSRP روی R2 (روتر پشتیبان)
enable
configure terminal
interface fastEthernet 0/0
ip address 192.168.1.3 255.255.255.0
standby 1 ip 192.168.1.1
standby 1 priority 90
exit
اینجا priority پایینتر (۹۰) تنظیم شده تا R2 بهطور پیشفرض در نقش Standby بماند، مگر اینکه R1 از دسترس خارج شود.
قدم سوم: تنظیم Default Gateway کلاینتها
روی همهی کامپیوترهای این VLAN، Default Gateway باید همان آدرس مجازی HSRP باشد، نه آدرس فیزیکی هیچکدام از دو روتر:
192.168.1.1
قدم چهارم: بررسی وضعیت HSRP
show standby brief
این دستور روی هر دو روتر نشان میدهد کدامیک در حال حاضر Active است و کدام Standby — و آدرس IP و MAC مجازی مشترک را هم نمایش میدهد.
قدم پنجم: تست عملی Failover
از یک کامپیوتر کلاینت، یک Ping پیوسته به اینترنت یا یک آدرس خارجی اجرا کنید (ping -t در ویندوز). سپس روی R1 (روتر Active) دستور shutdown را روی اینترفیس اجرا کنید تا آن را خاموش کنید. باید ببینید که Ping فقط چند بسته (چند ثانیه) قطع میشود و بعد بهطور خودکار ادامه پیدا میکند — چون R2 نقش Active را بر عهده گرفته است.
چرا HSRP یک مهارت CCNP حیاتی است؟
در شبکههای سازمانی واقعی، هیچ نقطهی حیاتی شبکه (از جمله Default Gateway) نباید به یک دستگاه فیزیکی وابسته باشد. HSRP (و پروتکلهای مشابه مثل VRRP و GLBP) دقیقاً همین افزونگی را برای Layer 3 فراهم میکند — یکی از مهارتهای اصلی طراحی شبکهی سازمانی مقاوم در برابر خرابی، که در دورههای پیشرفتهی سیسکوی من پوشش داده میشود.
وبلاگ