تا اینجای دورهی آموزشهای سیسکوی من، مفاهیمی مثل VLAN، Inter-VLAN Routing، STP، EtherChannel، ACL و NAT را با هم پوشش دادیم — همهی اینها سطح CCNA بودند. حالا وقتش رسیده وارد یکی از مهمترین مباحث CCNP شویم: پروتکلهای مسیریابی پویا (Dynamic Routing)، و OSPF محبوبترین و پرکاربردترین آنهاست.
مشکل: چرا مسیریابی دستی (Static Routing) کافی نیست؟
در یک شبکهی کوچک با ۲-۳ روتر، میتوان مسیرها را دستی (با دستور ip route) تعریف کرد. ولی در یک شبکهی سازمانی بزرگ با دهها روتر، این کار عملاً غیرممکن میشود — و بدتر، اگر یک لینک قطع شود، مسیرهای دستی بهطور خودکار به مسیر جایگزین سوییچ نمیکنند. OSPF (Open Shortest Path First) این مشکل را حل میکند: روترها بهطور خودکار همدیگر را کشف میکنند، اطلاعات توپولوژی شبکه را با هم به اشتراک میگذارند، و بهترین مسیر را خودشان محاسبه میکنند.
مفاهیم پایهای که باید بدانید
OSPF یک پروتکل Link-State است — یعنی هر روتر یک نقشهی کامل از کل شبکه (یا حداقل همان Area) میسازد، نه فقط اطلاعات همسایههای مستقیم (برخلاف پروتکلهای Distance-Vector). معیار انتخاب بهترین مسیر در OSPF، Cost نام دارد که بر اساس پهنای باند اینترفیس محاسبه میشود — هرچه پهنای باند بیشتر، Cost کمتر و مسیر جذابتر.
سناریوی این آموزش
فرض کنید دو روتر (R1 و R2) داریم که مستقیماً به هم وصل هستند، و هرکدام یک شبکهی داخلی متفاوت هم دارند که باید بدون تنظیم دستی، توسط دیگری قابلدسترسی باشد.
قدم اول: ورود به حالت پیکربندی OSPF روی R1
enable
configure terminal
router ospf 1
عدد ۱ در اینجا فقط یک شناسهی محلی برای پردازش OSPF روی همین روتر است (Process ID) و نیازی نیست بین روترهای مختلف یکسان باشد.
قدم دوم: معرفی شبکههای متصل به OSPF
network 10.0.0.0 0.0.0.3 area 0
network 192.168.1.0 0.0.0.255 area 0
دستور network با Wildcard Mask (دقیقاً مثل ACL) مشخص میکند کدام اینترفیسهای این روتر باید در فرآیند OSPF شرکت کنند. area 0 یعنی این شبکهها متعلق به Backbone Area هستند — در یک پیکربندی Single-Area، همهچیز داخل Area 0 قرار میگیرد.
قدم سوم: تکرار پیکربندی مشابه روی R2
enable
configure terminal
router ospf 1
network 10.0.0.0 0.0.0.3 area 0
network 172.16.1.0 0.0.0.255 area 0
قدم چهارم: بررسی همسایگی OSPF (Neighbor Adjacency)
بعد از چند ثانیه، دو روتر باید بهطور خودکار همدیگر را از طریق پیامهای Hello کشف کنند:
show ip ospf neighbor
اگر وضعیت روتر مقابل FULL نمایش داده شود، یعنی همسایگی با موفقیت برقرار شده و دو روتر در حال تبادل کامل اطلاعات توپولوژی هستند.
قدم پنجم: بررسی جدول مسیریابی
show ip route ospf
این دستور فقط مسیرهایی را نشان میدهد که از طریق OSPF یاد گرفته شدهاند (با علامت O در ابتدای خط) — باید ببینید که R1 حالا شبکهی داخلی R2 را میشناسد، بدون اینکه هیچ دستور ip route دستی نوشته باشید.
قدم ششم: تست عملی
از یک کامپیوتر در شبکهی داخلی R1، به یک کامپیوتر در شبکهی داخلی R2 پینگ بزنید. اگر پاسخ گرفتید، OSPF با موفقیت مسیر بین دو شبکه را بهطور خودکار برقرار کرده است.
چرا OSPF یک مهارت محوری CCNP است؟
تقریباً هیچ شبکهی سازمانی بزرگ امروزی بدون یک پروتکل مسیریابی پویا مثل OSPF کار نمیکند — نگهداری صدها مسیر دستی نهتنها زمانبر است بلکه در برابر خرابی لینک هم هیچ مقاومتی ندارد. تسلط بر OSPF (و مفاهیم پیشرفتهتر آن مثل چند Area) دقیقاً همان چیزی است که سطح CCNP را از CCNA جدا میکند، و بخش محوری دورههای پیشرفتهی سیسکوی من است.
وبلاگ